Tagarchief: Pastorale zorg

De gemeente van de Heer is geen bedrijf maar een schaapskooi.

Door Henk Herbold

Pastorale zorg is het kloppend hart van iedere gemeente. Ontbreekt het daaraan, dan raakt de gemeente al snel een deel van zijn roeping en opdracht in deze wereld kwijt, namelijk om een plaats van troost en herstel te zijn voor iedereen die daarnaar op zoek is. De zorg voor zieken en zwakken, het opvangen van mensen in nood en het begeleiden van degene die nieuw binnenkomen in de gemeente is een van de belangrijkste taken van de christelijke gemeente. Natuurlijk kunnen veel van deze taken worden uitgevoerd door bekwame medewerkers, maar gemeenteleiders blijven als herders toch verantwoordelijk voor het welzijn van de kudde, de gemeente.

Gemeenteleiders zijn geen bedrijfsleiders, managers of directeuren. Zij zijn geroepen door God Zelf om, in navolging van Jezus, de Opperherder, de gemeente te leiden. En dat is nooit vergelijkbaar met een bedrijfsleider.

Actie en studie
Evangelisatieacties hebben weinig zin, als de gemeente geen herders heeft, om bijvoorbeeld de mensen die nieuw binnenkomen te begeleiden. Want de wereld om ons heen is vol beschadigde mensen, die vaak hopeloos op zoek zijn naar liefde, warmte, aandacht, begrip en vooral genezing. Maar als er onvoldoende pastorale zorg aanwezig is, of zelfs geheel ontbreekt, dan is meestal het gevolg dat de mensen die nieuw binnenkomen, na enige tijd teleurgesteld weer verdwijnen.

Ook Bijbelstudies over belangrijke en gevoelige of ethische onderwerpen, zullen pas hun doel bereiken, als er voldoende pastorale begeleiding aanwezig is. Zodra je gevoelige onderwerpen behandelt uit de Bijbel, moeten de mensen weten waar ze met hun noden en pijn naar toe kunnen. Alleen als er een goed vangnet aanwezig is, heeft onderwijs over ethische Bijbelse onderwerpen effect.

Jezus ons voorbeeld
Jezus sprak niet alleen de grote schare toe, maar zijn zorg en bewogenheid over de nood van de mensen maakte ook, dat Hij lange afstanden liep, om vervolgens lange tijd te wachten bij de waterput, op het heetst van de dag, omdat Hij de Samaritaanse vrouw wilde ontmoeten (Lees Johannes 4). Hij was bewogen met haar, omdat Hij een herdershart heeft. Hij zocht haar dus op en wij moeten dat ook doen, men kan nu eenmaal geen goede pastorale zorg verlenen van achter een bureau. We moeten de mensen die dat nodig hebben, aandacht geven en zo nodig ook opzoeken. Tenminste, als we niet alleen gericht zijn op groei, maar ook op het bieden van een veilig thuis. Kortom: pastorale zorg kost heel veel energie, maar je krijgt er ook veel voor terug.

Veel tijd
Ik hoor al het weerwoord van een drukke voorganger al, die zegt: ‘Tja, pastoraat kost erg veel tijd, en dat gaat ten koste van organisatorische zaken. Dat klopt. Maar is organisatie de kerntaak van een pastor of herder? Moet die niet juist bezig zijn met de zorg voor de zwakken en het begeleiden van mensen in nood? Nogmaals, Jezus is ons grote voorbeeld, Hij liet het beheer van het geld nota bene over aan Judas.

Aandacht voor de zwaksten
De term pastor of pastorale zorg betekent juist herderlijke zorg. En in de gemeente moet die beschikbaar zijn voor iedereen, en vooral voor de zwakkere leden. Dat zijn dus de mensen die telkens opnieuw zorg nodig hebben, omdat ze bij herhaling fouten maken. De gemeente van de Heer wordt in de Bijbel meerdere malen vergeleken met het beeld van een Herder met schapen. De herder zal ook de meeste aandacht hebben voor het zwakste schaap, dat steeds dreigt weg te lopen. Ook het volk van Israël wordt in de Bijbel meermalen vergeleken met een kudde schapen en God als hun herder.

Opperherder
Jezus wordt de ‘Opperherder’ (of Pastor) genoemd van zijn gemeente (1 Petrus 5:4). Er staat in de Bijbel ook geschreven dat Jezus met innerlijke ontferming bewogen was over de mensen die Hem volgden, want Hij zag hen als schapen die geen herder hebben (Matteüs 9:36). Jezus noemt zichzelf in (Johannes 10:14) ‘de Goede Herder die zijn leven inzet voor zijn schapen’. Hij laat ze nooit alleen, dat doet een goede herder niet, maar juist in tijden van gevaar is Hij op z’n post (Johannes 10:11-13). Jezus zegt daar ook, dat een herder dus nooit op de vlucht zal slaan, want de schapen gaan hem ter harte. Zo is Jezus.

Elke gemeente heeft tenminste één of meer herders nodig
Leiders die organisatorisch heel goed zijn, maar geen bewogenheid en liefde hebben voor de mensen waar ze leiding aan geven, zijn in een bedrijf wellicht op hun plek, maar niet in de gemeente van de Heer. De pastor, herder of oudste, is als een geestelijke vader (of moeder) voor de gemeente. Dus, zoals een herder voor zijn schapen zorgt en een vader voor zijn gezin, moeten pastors en oudsten voor de gemeente zorgen.

Navolging
God roept gemeente leiders op, om in navolging van de hemelse Goede Herder en in zijn Naam, ook herders of pastors te willen zijn. Natuurlijk zijn we niet allemaal gelijk en hebben we niet allemaal dezelfde gave of bediening. En natuurlijk, er zijn in de gemeente ook bestuurders die beslist geen herderlijk gave hebben en toch een belangrijke taak hebben in de gemeente. De Bijbel heeft het ook over verschillende andere gaven, bedieningen en taken die aan de gemeente gegeven zijn (lees I Korintiërs 12:28).

Onderwijs
Maar Bijbels gezien heeft iedere gemeente absoluut leiders nodig met een herderlijk hart. En deze herders moeten ook regelmatig onderwijs geven. Want een herder zal de gemeente heel anders onderwijzen, dan een bestuurder. En alhoewel elke taak en bediening nuttig is, zal een gemeente toch het meeste baat hebben bij de liefdevolle onderwijzing en zorg van een herder. Mensen zitten in de eerste plaats niet te wachten op kennis en regels, al kunnen die ook heel belangrijk zijn, maar men is toch het meest op zoek naar liefde en zorg. Al het andere komt pas veel later. Het is zelfs zo, dat in een gemeente waar geen echte herder is, de warmte ontbreekt. En in moeilijke momenten, wanneer er bijvoorbeeld troost gegeven moet worden, is die warmte extra belangrijk. Je schiet dan duidelijk te kort als bestuurder zonder herderlijk hart.

Voorbeelden
Ik geef u twee voorbeelden van gemeente leiders in de eerste gemeenten:
⦁ Petrus was een apostel van Jezus Christus, maar tegelijk had hij een herderlijk roeping. Dat vinden we in Johannes 21:15-17: ‘Jezus vroeg Petrus tot driemaal toe: “…heb je mij lief, meer dan de anderen hier?” Petrus antwoordde: “Ja, Heer, u weet dat ik van U houd.”’ En dan krijgt Petrus de opdracht om Jezus’ ‘Schapen te weiden’ (Johannes 21:18).

⦁ De apostel Paulus had beslist het hart van een herder. Hij was niet alleen apostel. Hij kon bijvoorbeeld anderen onder tranen vermanen (Handelingen 20:31). Paulus noemt zichzelf ook ‘een vader in Christus’, dat is in feite hetzelfde (lees I Korintiërs 4:15: ‘Hoeveel opvoeders in het geloof in Christus, u ook zult hebben, u hebt maar één vader. Door Jezus Christus ben ik uw vader geworden, omdat ik u het evangelie heb gebracht. Ik roep u dus op mij na te volgen.’).
De apostel Paulus noemt zichzelf verschillende keren een ‘vader’ en dat terwijl hij in feite geen eigen kinderen had. Hij heeft het wel over geestelijke zonen en in die zin over ‘zijn geliefde kinderen’. (1 Kor.4:14)

– En Paulus zegt in Hand.20:20, tegen de oudsten van de gemeente in Efeze, dat ze op de “hele kudde” moesten toezien, met dat woord ‘toezien’ wordt bedoeld, ‘als een vader zorgen voor de gemeente’. Het is duidelijk dat er in die gemeente geestelijk leiders waren, die ook herders waren.

Het kenmerk van een geestelijk vader is altijd in de eerste plaats, bereid te zijn om iemand te dienen! Een echte vader zal zichzelf ook ‘geven’. Het tegenovergestelde van geven is ‘nemen’. Sommige leiders die geen herderlijk hart hebben, zijn er op uit om te ‘nemen’ van hun gemeenteleden. Met andere woorden, ze gebruiken gemeenteleden soms in hun organisatie, om hun doelen te bereiken.

Een geestelijk vader met een zorgzaam hart, wil echter geen dienaren voortbrengen maar geestelijke zonen. Een geestelijk vader wil juist geven, hij geeft zijn tijd, energie, ja zijn leven, om zijn geestelijke zonen te helpen hun bestemming te ontdekken en hun doelen te bereiken.

Waaraan herken je een geestelijk leider of herder?
Een echte herder kent de schapen en de schapen kennen ook hem. Een voorbeeld is weer Jezus. Hij is de Goede Herder en Hij heeft gezegd in Joh. 10:27: “Mijn schapen luisteren naar mijn stem, ik ken ze en zij volgen mij”.

Dat gaat niet van zelf, maar is het gevolg van een relatie, waaraan men bouwt en die steeds meer groeit. Gemeenteleiders die nooit eens tijd maken om een gesprekje te voeren met de mensen in de gemeente, of die nooit ruimte maakt in hun agenda om iemand op te zoeken, zullen de mensen in de gemeente ook nooit leren kennen. Zo iemand is ook minder benaderbaar, je kent elkaar niet. Het gevolg is, je gaat als gemeentelid ook niet zo gemakkelijk naar zo iemand toe met je nood.

Sommige gemeenteleiders komen nooit verder dan hun kantoor en het kerkgebouw. We zouden ons moeten afvragen wat Jezus gedaan zou hebben in onze plaats. En dan zie ik een Heiland die altijd opzoek was naar mensen in nood. Natuurlijk is het begrijpelijk, dat het in een grote gemeente veel moeilijker is om aandacht te geven aan alle mensen. Maar dan zal het belangrijk zijn dat er meerdere pastorale werkers zijn, met het hart van een herder, die deze taak op zich nemen.

Een herder is ook opmerkzaam en ziet het al heel snel als mensen geestelijk achteruit dreigen te gaan. Een herder wacht dan niet af, maar zal die mensen opzoeken, om ze terug te brengen bij God. Een herder heeft daarvoor een oplettend oog en vooral ….een open en luisterend oor, voor alle mensen in de gemeente. Het belangrijkste is een warm, kloppend hart voor de mensen. Feitelijk is dit ook een voorwaarde om een gemeente leider te kunnen zijn, naast een levende relatie met God en vervuld met de heilige Geest.

Een herder zal gewonde schapen verbinden en draagt zorg voor zo en staat niet direct klaar om te veroordelen. Een vader of moeder heeft al gauw in de gaten wanneer een kind ziek is of zich anders gedraagt. Een herder weet dat ook van zijn schapen. Een herder in de gemeente heeft oog en oor, voor mensen die een crisis meemaken, hetzij dat ze verwond worden door omstandigheden waarin ze terechtkomen of dat ze getroffen worden door ziekte (lichamelijk of psychisch) of dat ouderdom hen verzwakt. Een herder kan luisteren en helpen met woorden en/of daadwerkelijk hulp bieden of organiseren.
Lees verder

Advertenties
Geplaatst in Pastorale zorg | Tags: | Een reactie plaatsen

Is er wel plaats in de gemeente, voor mensen die lijden?

We hebben in de afgelopen 40 jaar op heel veel plaatsen het evangelie mogen prediken en Bijbelstudies kunnen geven. Onze bediening is echter meer als alleen het geven van onderricht. We willen ook graag naast mensen gaan staan, met de zieken bidden en vooral troost en steun geven als dat nodig is. We zijn nu eenmaal allebei pastoraal bewogen mensen met een herders hart. Mensen voelen dat en komen over het algemeen daardoor gemakkelijk naar ons toe met de dingen waar ze mee zit.

En ja, soms komen mensen ook met moeilijke vragen bij ons, vragen waarop we vaak geen antwoord hebben. Eén van de moeilijkste vragen die ons onlangs weer eens gesteld werd is deze: ‘waarom laat God het toe dat mijn kind gehandicapt ter wereld komt’ of wat we ook hoorde ‘waarom laat God deze ziekte of dit lijden toe in mijn leven’. Daar sta je dan als predikers die in de genezende kracht van de Heer geloven. We hebben door de jaren heen met honderden mensen gebeden en ook grote wonderen gezien. Maar eerlijk gezegd gebeurde het ook dat mensen niet genazen en aan een ongeneeslijke kwaal bleven lijden of gehandicapt waren, wat moet je dan daarop zeggen, we weten het gewoon niet altijd. Het is te gemakkelijk om maar een oordeel te vellen over anderen, terwijl het feitelijk de oorzaak niet weten, dat past ons gewoon niet. Daarbij komt natuurlijk ook nog de vraag, is er wel een oorzaak. Want we maken immers allemaal fouten en we zijn toch ook niet allemaal ziek.

Overigens, we komen in de Bijbel veel meer verhalen tegen, waarin dingen gebeuren die we ook niet begrijpen. Dan vragen we ons ook wel eens af, waarom liet God dat toe of waarom handelde Jezus op die manier en niet anders. Maar God weet precies hoe het zit. Wellicht zal Jezus het ons nog verklaren als we eens bij Hem zijn? We weten het niet. Ik geef even een paar voorbeelden, maar er zijn er veel meer:
In Johannes 5 staat het verhaal beschreven van de verlamde bij het badwater Bethesda. De man lag daar al 38 jaar, maar… hij was daar niet alleen. Het verhaal vertelt dat er een menigte lag van zieken, blinden, kreupelen en verlamden. Wat een verschrikkelijke plek, allemaal wachtende op de beweging van het water, want als je als eerste daarin kwam was je genezen. Wat een teleurstelling voor degene die steeds te laat waren. Maar Jezus kwam daar en genas daar één persoon, namelijk die verlamde. Waarom niet veel meer of wellicht allemaal, Hij kon het doen toch? Er lagen toch veel meer mensen die net zo hopeloos waren. Ik geloof eenvoudig niet dat hij de enige persoon was daar, die… geloof genoeg had of heilig genoeg was of… of…, maar de Heer koos toch die ene persoon uit. God alleen weet waarom.
De apostel Paulus heeft het in 2 Kor. 12 over een ‘doorn in het vlees’. Wat het was weten we niet precies, maar hij had het over zijn vlees, dus het heeft waarschijnlijk wel met zijn lichaam te maken, ons lichaam bestaat nu eenmaal uit vlees. In ieder geval ervoer hij het alsof een demon (er staat een engel des satans) hem met vuisten sloeg, dat is nogal wat. Hij had de Heer er driemaal voor gebeden en ook antwoord gekregen van de Heer. Lees maar in vers 9 ‘Maar Hij heeft tegen mij gezegd: Mijn genade is voor u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht’. Hieruit verstaan we overduidelijk dat God het niet bij hem weg nam, maar hem wel kracht beloofde om door te kunnen, ondanks zijn probleem. Daar moest hij het dus mee doen, de grote apostel Paulus, die zoveel voor de Heer heeft mogen doen.
‘Misschien kunnen we ook vandaag zeggen, dat er mensen zijn die een doorn in het vlees hebben, die de Heer niet altijd bij ze weg neemt. God weet waarom’.
Waar ik ook even aan moet denken, is een voorbeeld uit het Oude Testament. Koning David die in sommige opzichten een profetisch voorbeeld was van Jezus, was bewogen met Mefiboseth. Dit was de kleinzoon van Saul en hij was verlamd aan beide voeten (2 Sam.4:4). Zulke mensen waren niet in tel in die dagen, zoals ook vandaag nog niet in sommige landen van de wereld. Ten eerste was hij een afstammeling van Saul en deze man had David nu niet bepaald goed behandeld, maar vervolgd en naar het leven gestaan. Maar het ergste van alles was toch wel dat hij ook nog verlamd was (2 Sam.9:10). Toch was David hem genadig en verzorgde hem zelfs z’n leven lang. Hij mocht eten aan de tafel van de koning en dat was in die tijd een hele eer. Daarbij werd hem een stuk land gegeven, wat voor hem bewerkt werd, zodat hij niet volledig afhankelijk zou blijven. Wat een voorbeeld voor ons.
Lees verder

Geplaatst in gemeente, Pastorale zorg | Tags: | Een reactie plaatsen

De sleutel tot groei in de gemeente is pastorale zorg.

In de jaren waarin we nu voorgangers zijn, is ons het volgende duidelijk worden. Evangelisatie, zonder voldoende pastorale zorg in een gemeente, heeft feitelijk geen zin. Mensen komen in de gemeente en gaan na enige tijd weer weg, gewoon omdat ze niet vinden wat ze zoeken. Wat ze zoeken is warmte, vooral aandacht, pastorale zorg en indien nodig begeleiding. Heel vaak zijn leiders alleen maar bezig om te kijken, op wat voor een manier iemand bruikbaar kan zijn voor de gemeente. Zodra iemand niet ingepast kan worden in het geheel en alleen maar zorg nodig heeft, neemt al gauw de belangstelling af.

Wat is belangrijker?
Dat een gemeente evangeliseert is erg belangrijk, we moeten ons licht laten schijnen in de wereld. We hebben een boodschap van verlossing en bevrijding door Jezus, het is belangrijk dat iedereen het zal hoor. Jezus heeft ook gezegd, “…je zult mijn getuige zijn” (Hand.1:8).

Maar hoe vreemd het wellicht klinkt… belangrijker dan dat is de pastorale zorg in de gemeente. Mensen die namelijk nieuw binnen komen in de gemeente, zijn heel vaak geestelijk verwond of hebben problemen waar ze niet uitkomen. Ze komen naar ons toe omdat ze opzoek zijn naar een oplossing en die oplossing zit niet altijd in een keer bidden met deze mensen en ze regelmatig onderwijzen. Heel vaak is er een langdurige begeleiding nodig en dat kost tijd en aandacht. Als er echter in gemeente onvoldoende pastorale zorg verleent wordt, is evangeliseren voor een deel zelfs zinloos. Mensen die nieuw binnen komen, verdwijnen na enige tijd weer, omdat ze geen oplossing vinden voor de noden waar ze mee rondlopen.

Om die reden is er helaas ook zo enorm veel verloop van mensen, in veel evangelie gemeenten. Daarom, pastorale zorg behoort het kloppend hart van iedere gemeente te zijn. Ontbreekt het in een gemeente aan voldoende pastorale zorg, dan raakt de gemeente al snel een deel van zijn roeping en opdracht in deze wereld kwijt, namelijk om een plaats van troost en herstel te zijn voor iedereen die daarnaar op zoek is. De zorg voor zieken en zwakken, het opvangen van mensen in nood en het begeleiden van degene die nieuw binnenkomen in de gemeente is een van de belangrijkste taken van de christelijke gemeente. Natuurlijk kunnen veel van deze taken worden uitgevoerd door bekwame medewerkers, maar gemeenteleiders blijven als herders toch zelf verantwoordelijk voor het welzijn van de kudde, de gemeente.

Sommige gemeenteleiders komen nooit verder dan hun kantoor en het kerkgebouw. We zouden ons moeten afvragen wat Jezus gedaan zou hebben in onze plaats. En dan zie ik een Heiland die altijd opzoek was naar mensen in nood. Natuurlijk is het begrijpelijk, dat het in een grote gemeente veel moeilijker is om aandacht te geven aan alle mensen. Maar dan zal het belangrijk zijn dat er meerdere pastorale werkers zijn, met het hart van een herder, die deze taak op zich nemen.

Gemeenteleiders zijn dus geen bedrijfsleiders, managers of directeuren, die zoveel mogelijk hun tijd doorbrengen in een kantoorgebouw, vol met administratieve medewerkers. Zij zijn geroepen door God Zelf om, in navolging van Jezus, de Opperherder, over de gemeente te waken. Dat betekent betrokken zijn bij mensen, ze opzoeken en steunen. Dat is nooit vergelijkbaar met de taak van een bedrijfsleider.
Lees verder

Geplaatst in geestelijk leiders, Pastorale zorg | Tags: | Een reactie plaatsen

Moderne evangelie-gemeenten. Is er plaats voor ouderen?

Dit artikel is geschreven aan aanleiding van heel veel berichten die ons bereikte van ouderen. Nagenoeg elke dag mailen mensen ons en regelmatig was er ook een noodkreet bij van een ouder iemand. Mensen vertellen ons dan al jarenlang, een bepaalde kerk of gemeente te bezoeken, soms bijna een heel leven. Maar nu ze op hoge leeftijd zijn gekomen is het voorbij. Daar kunnen vele redenen voor zijn. Bijvoorbeeld omdat ze niet meer zelfstandig er naar toe kunnen gaan en de gemeente doet geen moeite om hen op te halen. Ze hebben daar in ieder geval geen beleid voor. Maar ouderen voelen zich soms ook niet meer te passen in de gemeente, vanwege de moderne manier waarop men nu tegenwoordig de erediensten beleefd. Dat wil bijvoorbeeld zeggen, harde muziek, veel gekleurde lichten, voor hen vreemde liederen, veel Engelse liederen en men is de taal niet machtig etc.. Iemand zei ons: “de gemeente is voor mij als een jas, vroeger paste die, maar nu niet meer”. Het gevolg is een geestelijke vereenzaming bij het oud worden. Vaak worden mensen ook vergeten, zodra men lange tijd niet meer in de gemeente gezien wordt. Men mist vooral de bemoedigingen van de broeders en zusters in gemeente.

Het zou beslist een zegen zijn als veel geestelijk leiders dit artikel zouden willen lezen. Ik bid dat het een aanzet mag zijn tot bezinning, over de plaats van ouderen binnen evangelie gemeenten in ons land. Soms vertellen ouderen ons, dat ze degene waren die aan het begin van de gemeente hebben gestaan, men heeft financiële offers gebracht en ze zijn dienstbaar geweest in vele taken en activiteiten die er zijn in een beginnende gemeente. Dit artikel is vooral een pleidooi voor erkenning van deze ouderen, als mede-dragers van de gemeente.
Lees verder

Geplaatst in Pastorale zorg | Tags: | Een reactie plaatsen

Pastorale zorg in de gemeente, is dat vandaag nog nodig?

De pastorale zorg in een gemeente, is erg belangrijk en feitelijk het kloppend hart van iedere gemeente. Ontbreekt het daaraan, dan raakt de gemeente al snel zijn roeping en taak kwijt, namelijk om een plaats van troost en herstel te zijn voor iedereen die daar naar zoekt. Gemeenteleiders kunnen druk zijn met van alles, maar als het belangrijkste vergeten wordt, hebben we ons doel gemist. Want, de zorg voor de mensen die nieuw binnen komen in de gemeente en vooral de zwakken onder ons, is beslist een taak met de hoogste prioriteit.

Het is zelfs zo, dat evangelisatie acties weinig zin hebben, als de gemeente geen herders heeft, om de mensen die binnen komen te begeleiden. Het gevolg is vaak, dat de mensen die nieuw binnenkomen, na enige tijd teleurgesteld weer verdwijnen. Ook Bijbelstudies over belangrijke onderwerpen zullen pas hun doel bereiken, als er voldoende pastorale zorg aanwezig is. Mensen die binnen komen zijn in de eerste plaats opzoek naar warmte, liefde en vooral aandacht. Onderwijs over Bijbelse onderwerpen komt pas daarna.
Lees verder

Geplaatst in geestelijk leiders, gemeente, Pastorale zorg | Tags: , | Een reactie plaatsen